Hardcover gebonden linnen, uitgave 1948, 331 blz. Randen kaft hier en daar wat sleets; naam op titelblad geschreve; verder in goede staat. Verzendkosten (€ 4,35 bezorging thuis OF € 4,20 ophalen DHL-punt) zijn voor de koper. [D32]
Het onvoltooid verleden. Cultuurhistorische studies.
Onder deze sprekende titel bundelt de Amsterdamse professor vijftien vroeger verschenen bijdragen, meestal uitvoerige besprekingen van, of korte essays naar aanleiding van verschenen historisch werken. Het belangrijkst lijken ons de korte inleiding en de twee eerste hoofdstukken: 'De dialectiek van de vooruitgang' (pp. 13-69) en 'Kanttekeningen bij Huizinga's cultuurhistorische verkenningen' (pp. 73-107). Belangrijk zijn zij, omdat Prof. Romein hier zijn omstreden opvatting van de geschiedschrijving uiteenzet. Kort samengevat komt zij hierop neer: de historicus is als mens betrokken in zijn geschiedvorsing, hij beschrijft het verleden in functie van het heden. Huizinga's definitie corrigerend schrijft hij: 'geschiedbeoefening is de vorm, waarin een cultuur haar heden tracht te verstaan, door zich rekenschap te geven van het haar toegankelijk verleden' (p. 84). Na dit sterk beklemtonen van het relatieve in onze kijk op het verleden, zegt hij - en dit het tweede element in zijn opvatting -: 'het dialectisch materialisme is een sleutel op de schatkamer der geschiedenis' (p. 25). De marxistische visie op het verleden, het dialectisch materialisme, dat steunt op de these: technische vooruitgang, en de antithese: de scheiding der mensen in klassen, zullen natuurlijk vele historici verwerpen, al heeft de economisch-sociale factor nog zo'n enorm belang in 's mensen leven. Over het grondprobleem echter: in hoever geeft de geschiedschrijving het verleden weer 'zoals het eenmaal geweest is', en in hoever is zij relatief, hier komt het o.i. op schakeringen aan: de geschiedwetenschap legt steeds meer historische feiten vast die alle historici van alle tijden aanvaarden; anderzijds is de historiographie geen opsomming van feiten, maar een reconstructie van personen, gebeurtenissen, cultuurstromingen, tijdperken, en hierin steekt er noodzakelijk een persoonlijk, dus relatief element.De auteur betreedt het domein der geschiedphilosophie waar hij - en wij zeggen hem dit graag na - schrijft: 'persoonlijk weet ik geen boeiender schouwspel dan deze worsteling van de mensheid om het begrip van haar verleden, d.i. diepst opgevat, om de zin van haar bestaan' (p. 7).
KIJK OOK EENS NAAR MIJN OVERIGE ADVERTENTIES
